در زمان زندگی مشترک، طبق قانون حضانت فرزندان حق و تکلیف والدین است. اما زمانیکه پدر خانواده از دنیا میرود با توجه به اینکه پرداخت نفقه زن و فرزندان برعهده پدر است، وضعیت نگهداری و تامین هزینههای مالی فرزند برعهده چه کسی خواهد بود. در این نوشتار از مجله دلتا به موضوع حضانت فرزند بعد از فوت پدر میپردازیم.
بسیار مشاهده شده است که پس از فوت پدر در بین اعضای خانواده اختلافاتی نیز برسر حضانت فرزندان و نگهداری از فرزندان ایجاد میشود.
اما معمولا به دلیل رابطه احساسی و غیرقابل کتمان فرزندان با مادر اولویت حضانت با اوست. در واقع اگر مادر از لحاظ اخلاقی و صلاحیت شخصی و مالی مشکلی برای نگهداری از فرزندان نداشته باشد و اگر در این خصوص اختلافی ایجاد شود، حضانت فرزندان را به مادر میدهند.
هر چند در بسیاری از موارد بر سر حضانت و نگهداری از کودکان اختلافی پیش نمیآید و بدون اینکه کار به دادگاه بکشد، مادر عهدهدار حضانت فرزندان میشود و کسی هم به آن اعتراض نمیکند، اما موضوع قیومیت بسیار متفاوت است.
قیم کسی است که بیشتر امور مالی فرزند را برعهده دارد. قیمومیت به معنی سرپرستی و قیم بودن است. قیم یعنی سرپرستی و تکیهگاه. قیم توسط قاضی برای نگهداری طفل صغیر یا دیوانه یا غیررشید انتخاب میشود و در اصطلاح به آن امین حاکم گفته میشود. با این تعاریف تفاوت بین حضانت و قیومیت کاملا روشن میشود.
با توجه به این تعاریف و معمولا در مواردی که داراییهای فراوانی از پدر برای فرزندان به ارث گذاشته شده باشد، بین مادر و خویشاوندان پدر اختلافات فراوانی بر سر قیومیت که در واقع همان صلاحیت تصمیمگیری در امور مالی فرزندان است، پیش میآید.
مرجع قضایی در این شرایط با توجه به شرایطی که قانون برای قیم قرار داده است، وضعیت قیومیت اطفال را مشخص میکند.
این شرایط عبارتاند از:
طبق قوانین مراجع قضایی در صورتیکه اشخاص متعددی صلاحیت قیم شدن را دارا باشند موظفند در انتخاب خود، خویشاوندان اطفال صغیر را بر دیگران مقدم بدانند.
در میان خویشان محجور نیز پدر یا مادر او با داشتن صلاحیت بر دیگران مقدم است.
با این وجود زمانیکه بین خویشاوندان دارای اولویت طفل بر سر قیم شدن اختلاف باشد و همه آنها نیز صلاحیت لازم را داشته باشند، معمولا مراجع قضایی مادر را به شرطی که شوهر نکرده باشد بر سایرین مقدم میدارند زیرا طبق ماده ۱۲۳۳ قانون مدنی، زن نمیتواند بدون رضایت شوهر خود سمت قیومیت را قبول کند.
پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی در این زمینه، تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه را بشناسید مطالعه کنید.